Morze, nasze morze

Ostatnie dni sierpnia spędziłam w Ustce. To było niespodziewane zaproszenie od przyjaciół ze szkolnej ławy. Napisałam długi tekst z wrażeniami, lecz po namyśle usunęłam go. Niech pozostanie między nami. Nie wszystko na sprzedaż.  Jednak trochę słońca z tych dni  zostawiam na tej stronie w postaci zdjęć. Pozdrawiam Was:)

Dwa tygodnie wolności

Urlop zaczął się wielkim księżycem. Dwa tygodnie wolności. Nadszedł pierwszy dzień. Trudno wypaść z rytmu codziennej pracy i przestawić się, więc sprzątam dom, samochód i pakuję walizki jakbym jechała na dwa miesiące. A niech tam! Będę miała czas na przymierzanie. Jeszcze jedna torba, bo może trafi się okazja na wielkie wyjście z popisową suknią  i jeszcze plecak mały na wycieczki i kajak. Kajaka nie zabieram :). Worek plażowy, akumulator do aparatu, laptop, torba z butami, koc na wszelki wypadek gdybym miała gdzieś przysnąć po drodze itp., itd. Użyję mało rzeczy, ale lubię ten majdan- przygotowania do podróży. Czuję się jak John Steinbeck, który wybierał się w podróż swoim wielkim pick-up’em imieniem Rosynant. Kwiaty są czerwone, okna bardziej niebieskie, pranie poskładane. Wyruszam o siódmej rano a tu masz- w kole kapeć. Najechałam na gwóźdź. To pewnie ten złośliwy strażnik- myślę. Spisek. Wepchnął mi szpilkę za to, że  stałam pod sklepem w nieprzepisowym miejscu. To jego sprawka… Z teorią spiskową w głowie  i przekleństwami w ustach wymieniam koło i jadę do wulkanizacji. Jeszcze raz sprawdzam czy mam wszystkie torby i wreszcie wyjeżdżam o 10.30 w początkach upału. Kierunek Lublin przez Spałę. Pierwszy przystanek- ulubiony nad Pilicą wsród lasów, gdzie o tej porze otwarte letnisko i niewielki bar. Kawa na drewnianym tarasie z malowniczym widokiem. Mała gromadka objada się grillami. Tutaj Bukowski  pisałby o pierdzeniu swoje słynne traktaty i już widzę ogromne, amerykańskie lody zaprawione „cojones”  gdy wtem- na rzece coś się dzieje. Do brzegu podpływa kajak. On pijany jak bela wysiada i stoi w wodzie do pępka. Chyba ma zamiar coś zjeść… ale rozmyślił się i znowu chce wsiąść. Jednak ma wielki kłopot, więc wpadł do rzeki. Ona wściekła. „Ty głąbie, ty stary pijaku”. Jego łysy łeb trzeźwieje w chłodnej fali. Wstaje, ale nurt spycha go dalej. Już wszyscy stoją i patrzą. Zostawili grille. Ona siedzi, on znów się gramoli, ale i tym razem chlup do wody. Ale wesoło. Ona podaje mu wiosło. Wstaje, walczy z nurtem. Na szczęście płytko. Tylko do pasa. Przymierza się z drugiej strony. Tym razem prawie się udaje, ale chlup wywalił cały kajak. Oboje leżą w w rzece. W kajaku pełno wody. Wywlekli go na brzeg i zbierają klamoty. Czapka i okulary popłynęły z nurtem. Wesoły dzień nie ma, co. Minęło pół godziny. Pora jechać dalej.

  Czeka na mnie lubelska starówka

cebularze na rynku, szarlotka z lodami i cydr

  i malownicze krajobrazy nad Ciemięgą

 I jeszcze ktoś....

A potem jadę dalej na Podlasie do Grzebieni. Do granicy z Białorusią tylko 10 kilometrów. Tu kończy się Unia Europejska lecz diabeł nie mówi -dobranoc.

W Nowym Dworze kopuły cerkwi

i ulubione drewniane chaty wsród "dziadów". ( to te żółte- wysokie)

 i dom do którego zmierzam- gościnny domek z niskim płotem omszałym 

Drzwi stoją otworem.  Jola i Wojtek zachowali wszystko co się dało w tej skromnej chacie sprzed lat. Nie wiedziałam, że ze wzruszeniem otworzę drzwi. Takich klamek już prawie nie ma. Fanar też jest i kołowrotki.

i sypialnia z orczykiem przy piecu kaflowym, który służył mieszkańcom do końca. On był cieślą i zostawił swój ślad na pięknej cerkwi w Nowym Dworze a jego wnuk i prawnuk pielęgnują to miejsce. Portret dziadków wciąż wisi nad łóżkiem a w zimowe wieczory huczy ogień w kominie.  Sercem tego domu jest Jola. Maluje, szlifuje, ozdabia kwiatami i spędza tu każdy weekend od kilku lat. W drewnianej chacie jest chłodno w upalne dni. Aż miło wejść i zasnąć w głebokiej ciszy, gdy wokół dzwoni owies.

i obudzić się rano w wielkim ogrodzie, gdzie czeka  śniadanie pod mirabelką a po drugiej stronie wielkie cienie lip.

A potem nadchodzi wieczór i przyjeżdżają kolejni goście. W dymie ogniska i chmurek z papierosów pada słowo: "Pokłosie".
- Ja nie rozumiem- mówi A - czemu ludzie tak się emocjonują tym filmem, przecież tak było. Polacy to nie są niewiniątka.
- Ale skąd oni wzięłi te straszne mordy? Wychowałam się na wsi i takiej mordy nie miał nawet wiejski kapuś...?- mówi B
- Dlaczego nikt nie zrobił filmu o Wołyniu? W Jedwabnem zamordowano 1600 osób a na Wołyniu 120 tysięcy a może i sto sześćdziesiąt...? I nic. Wielu Polaków nawet o tym nie wie.- wtrąca trzeci głos
- Moja babka była Ukrainką i mówiła, że na Lubelszczyźnie Polacy tak samo mordowali Ukraińców- wtrąca niespodziewanie młoda kobieta
- Wątpię, by obcinali kobietom piersi i rozrywali niemowlęta- mówi trzeci
- Polacy to byli panowie. To oni nadziewali kozaków na pal-odpowiada Ukrainka
- To było kilkaset lat temu. To była dzicz. W czasie wojny z jednej strony napadli na nas Niemcy z drugiej strony Rosjanie a Ukraińcy wbili nóż w plecy. Nigdy nie zapomnę opowieści dziadków z czasów wojny. Sąsiad poszedł do lasu na grzyby. Ukraińcy obcięli mu dłonie i stopy i wydłubali oczy, by nie mógł wrócic do domu. Tylko dlatego, że był Polakiem.- Trzeci głos nerwowo zapalił papierosa.
W tym momencie sielankowy nastrój ogniska diabli wzięli. Gospodarze przynieśli kolejną butelkę wina z własnych winogron i taktownie zmienili temat jednak słowa wisiały w powietrzu jak daleki grzmot.

Czarownice Giedymina

To, co mnie ucieszyło najbardziej w malowniczym Wilnie to wesoły  autobus pełen polskich nastolatków w białych podkoszulkach z motylami w kolorach litewskiej flagi i napisami: POLSKA  LITWA.  Od lat próbujemy łatać   kilkuset letnią unię z sąsiadami i kiepsko to wychodzi, więc ta łatka skrojona z ułańską fantazją, unosząca skrzydła do lotu napełnia mnie optymizmem.  Chciałabym odwiedzić  polski cmentarz na Rossie i zobaczyć tam przed wejściem także polski napis, bo przecież odwiedzają go głównie rodacy.  Na razie są tylko litewskie, niemieckie i angielskie słowa. Przechodzę przez wysoką bramę i widzę w oddali dość niezwykłą parę. On w czarnym sombrero jak Amerykanin z westernu z apaszką w grochy na szyi i ona w czerwonych gatkach do kolan z frędzelkami  po bokach, do tego  czerwone tenisówki na koturnie i  torebeczka czerwonego kapturka. On trochę kuleje ale kroczy naprzód w czarnych klompach -drewniakch ze skóry aż dudni granitowa kostka  w alejkach. Kiedy podchodzą bliżej słyszę, że Polacy i miło mi zobaczyć tak ciekawą parę trzymającą się za ręce jak nastolatki, choć to przecież dziadkowie. On mówi z humorem, że żadna wcześniej go nie chciała, a ona  śmiejąc się dodaje, że była sama dłużej niż on a teraz mieszkają razem  w małym domku na suwalskiej wsi , żyją z  renty i uprawiają ogródek . Razem podchodzimy do  grobowca z planszą  Solidarności.  Na pierwszym planie wielka, marmurowa płyta z napisem: MATKA I SERCE SYNA.  To grób Piłsudskiego. On także pochodził z Wilna i pragnął tu spocząć, więc spełniono jego wolę i pochowano tu jego serce.  Są tam zawsze świeże: biało czerwone kwiaty. Słońce wyszło zza chmur, więc przymierzam się do zdjęcia, a tu masz:  dwóch filmowców z manelami ustawia się bez pardonu i zasłaniają widok. I cóż zamierzają filmować? Samotny grobowiec wodza…? Ależ skąd. To tylko przygrywka do filmowania procesji, którą oczywiście już słychać z daleka. A w procesji zlot czarownic w laczkach z całej Polski i wszystkie suną na grób Piłsudskiego. W tym wypadku nie dziwi mnie, że Litwini mają dość. Przed Ostrą Bramą kolejna pielgrzymka. Ta nachalność w modłach jest równie męcząca jak Arabowie w Egipcie, którzy na każdym kroku narzucają swój towar.

Mówiono mi, że  w restauracjach odmawia się czasem obsługi polskich wycieczek, więc czułam się trochę niepewnie na pięknych ulicach, zwłaszcza, że nawet Mickiewicz nazywa się tu Mickiewiczus. Jednak, gdy zapytałam o drogę po polsku odpowiedziano mi uprzejmie łamanym rosyjskim a kelnerka w kawiarni mówiła po polsku równie swobodnie jak po angielsku i tak było za każdym razem. Czy trafiałam jedynie na  Polaków i Rosjan skoro tam mieszka obecnie 63 procent Litwinów?

- Od kiedy w styczniu wprowadzili euro, nie ma z czego żyć- mówi Polka, która mieszka w Wilnie od urodzenia i jest przewodnikiem wycieczek.

„ Oni nas tym euro- udusili – dodaje.  Najdroższe są artykuły pierwszej potrzeby- podstawowa żywność. Wszystkie ceny w euro a nasze pensje takie same jak były. Macie mądry rząd,  że się temu opiera, nasz robi wszystko, co im każą w unii.”

 To była pierwsza pochwała naszego rządu, jaką usłyszałam w ciągu ostatnich kilku lat i czułam się podbudowana. Weszłam do supermarketu, który jest odpowiednikiem naszej Biedronki a tam jabłka w przecenie po 1,8 euro i to takie które u nas były po 1,5 zł a na rynku po złotówce. Przed zamkiem w Trokach kubek jagód  i poziomek (pół litra) kosztował 8 euro, ale tam przyjeżdżają Japończycy i inne nacje,  więc może to tylko dla nich…?

Puchar pysznych lodów z owocami w uroczej kawiarni na starym mieście kosztuje przeciętnie 5 euro a zatem podobnie jak u nas.

 Błądzę ulicami starannie odnawianego czyściutkiego Wilna, gdzie studiował Słowacki i Mickiewicz  pod okiem Lelewela, i gdzie  mieszkało tak wielu innych znakomitych rodaków. Dzięki nim miasto wydaje się bliskie. Ze wzgórza nad Wilią widać nowe dzielnice pełne granatowych wieżowców ze szkła i stali.

Kiedy dochodzę do ogromnego placu przed Katedrą Św. Stanisława czuję się nieswojo. Czy sprawia to  przestrzeń jak na Placu Czerwonym, czy Pomnik Giedymina, czy też baszta na szczycie poświęcona książętom Litwy sprzed wielu stuleci, zamek- muzeum który już w powijakach góruje nad miastem.

        Czuję się przytłoczona, tym bardziej, że przewodnik obok -starszy pan opowiada o zbrodni w Ponarach, o mordowaniu Polaków przez litewskie gestapo tzw. szaulisów. W Ponarach zamordowano osiemdziesiąt tysięcy Żydów i dwadzieścia tysięcy Polaków- wielu z ruchu oporu.

„ Oni w swoich podręcznikach przedstawiają nas jako okupantów”- mówi z goryczą. Przecież ich szlachta i magnaci woleli mówić po polsku niż po litewsku i nikt ich do tego nie zmuszał. Radziwiłłowie, Sapiehowie, Pacowie … Ja bym wszystkim życzył takiego okupanta. Teraz jest trochę lepiej i do nas przyjeżdżają na zakupy, bo kryzys ich przycisnął ale kilka lat temu nawet wspominać szkoda…, stało się z torbą na granicy całą noc  czy deszcz czy mróz, bo trzeba było dorobić do emerytury a oni się nie spieszyli.

Starszy pan westchnął i dla rozweselenia opowiedział kawał, ale masowe morderstwa z lat 1941-43 w letniskowej dzielnicy Wilna -Ponary zlały mi się w jeden ciąg z Katyniem i Wołyniem i wisiały jak cień nad tym pięknym miastem.

         

Wieża na placu katedralnym

 Plac przed Katedrą Św Stanisława i Św. Władysława

Stare miasto

Wilno przyciaga turystów z różnych krajów

Starówka wileńska zajmuje trzysta sześćdziesiąt hektarów. Od ulicy głównej odchodzą wąskie urocze uliczki. W tej było pełno motyli.

Barokowy Kościół Św. Piotra i Pawła z kryształową łodzią pod sufitem

anioł nad amboną

i ambona niżej 

Cmentarz na Rossie

Najczęściej odwiedzane przez Polaków- serce Piłsudskiego

ŚCIANA WSCHODNIA NIE PŁACZE

Czy wiecie jakie jest największe przekleństwo w Białymstoku…?

- „A żeb ciebie dwa sliedzi obsrali…!!!”

Ten tak miły dla ucha język słyszałam zawsze wysiadając z warszawskich wagonów, kiedy wracałam ze studiów do domu. Tutaj miałam przesiadkę. Siadałam przy oknie i od razu ktoś mnie zagadywał, skąd jadę i dokąd. Srebrny widelec  jako bransoletka na mojej dłoni bardzo się podobał i od razu był temat.

Teraz jadę autem  z Lublina przez szerokie pola, które falują jęczmieniem i pszenicą a reklamują się jedynie obłoki - wielkie i pyzate. Droga prosta jak strzelił nagle kończy się w owsie jak wielkie T i trzeba skręcić w lewo,  w prawo lub wylądować w  bruździe.

Żadnego Mc Donalda po drodze.  Dopiero za Siemiatyczami wielki drewniany zajazd z babką kartoflaną, chrupiącą , rumianą i pięknie podanym ogórkiem małosolnym.  Tirów prawie nie ma a zboża kołyszą i nakłaniają do drzemki.  Prawie  zasypiam za kierownicą. Mijam nudny cmentarz szarobury i przecieram oczy. W polu stoi napis : „ulica Cerkiewna”. Polna droga prowadzi daleko do drewnianej chaty a wokół cisza, dwie brzozy, kawałek siatki drucianej i złamany kołek.  Po prostu rewelacja!

Tutaj mogłabym mieszkać na starość w tych drewnianych chatach z okiennicami  studnią na podwórku i  łazienką wewnątrz. Tutaj mogliby odwiedzać mnie goście z różnych stron i opowiadać swoje historie w cieniu pod lipami.

PODLASIE

CHATA W RYBOŁACH.

Widziałam tutaj malownicze drewniane domy na sprzedaż, opuszczone działki z wiśniami w ogrodzie.

Podlasie pełne słońca

Nic dziwnego, że Niemcy wykupują  w Polsce wiekowe,  drewniane stodoły i w elementach przewożą je do siebie. Takie drewno ma wartość a wykonane z niego meble są bardzo malownicze.

KARAIMI

Mieszkają w Trokach na Litwie od siedmiuset lat. Jest ich dwustu sześćdziesięciu. Polacy z Litwy mówią o nich- Karaimowie i uważają za odłam judaizmu, ponieważ ich religia opiera się na Starym Testamencie i czytają ją po hebrajsku od setek lat. Jednak obowiązek znajomości hebrajskiego został nałożony na wiernych z powodu przekonania o doskonałości Biblii i samodzielnej interpretacji, nieskażonej przekładami. To wymagało znajomości pisania i czytania przez całą społeczność: biednych, bogatych, kobiety i mężczyzn. Bardzo postępowa idea jak na średniowiecze.
Wielkie Księstwo Litewskie zajmowało wielkie obszary a ludzi było mało, więc książę Witold sprowadził z Krymu czterysta rodzin Karaimów, którzy wcześniej mieszkali na terenach Iranu, Iraku i Izraela. W VII w n e wyłonili się z judaizmu negując Talmud i autorytet rabinów. ( Istnieje teoria, że Adam Był Karaimem...) Język karaimski ma korzenie tureckie. Książę Witold osiedlił ich w Trokach i nadał wiele praw, bo służyli mu wiernie. Jednak Karaimowie nie mieszali się z Litwinami. Małżeństwa mieszane w tej społeczności są zakazane. Raz w Roku w Trokach odbywa się wielki zjazd Karaimów z całego świata, by młodzi znaleźli partnerów na resztę życia.  Jest ich w sumie około piętnaście tysięcy, przy czym w Polsce mieszka trzystu. 

Stroje karaimskie- muzeum na zamku w Trokach

Karczma karaimska. W tym wielkim koszu kelnerki roznoszą -kibiny- duże  i smaczne pierogi pieczone w piecu. Z baraniną po dwa euro z wieprzowiną po półtora.

 Odbudowany zamek księcia Kiejstuta i jego syna Witolda na wyspie Jeziora Galve w Trokach. 

  Kiedy książę wjeżdżał do swego domu na wyspie po drewnianym pomoście Karaimowie pozdrawiali go z brzegu. W ich domach od frontu były trzy okna: jedno dla Witolda, drugie dla Boga a trzecie dla nich.

CZEKULIADA I MNIÓD

Dopiero teraz rozumiem- dawne piosenki pełne tęsknoty i  ciepła:

 „ Mówcie co chceci nie ma na swieci  joj jak serce batiara”/Batiar jak trza to życie swe da bo takie serce on ma”

„Więc , gdybym kiedyś urodzić się mógł/ tylko we Lwowi/ Bo ni ma gadania i co chcesz to mów/ ni ma jak Lwów! A panny to ma słodziutkie ten gród jak sok, czekuliada i mniód”
Jednakże panny czasami zachodziły w ciążę i wtedy "batiar" musiał się żenić czyli "okołtunić". Kiedy do Lwowa przyjeżdżał ktoś niesypatyczny pytano go: " Czy ty z Warszawy, czy ze świeżego powietrza...?"

           Kamienne serce miasta- zabytek na zabytku- inaczej niż w Łodzi, gdzie nie ma polskich pałaców, gdzie za każdym pięknym budynkiem- obce nazwisko. Tutaj odwrotnie: Kazimierz Wielki, Fredro, Boy- Żeleński, Herbert, Mickiewicz, Sobieski … i choć to był król mimo woli- to jednak polski.

Niezwykłe miasto-pełne zaułków, świątyń, kamienic, kościołów- położone na siedmiu wzgórzach jak Rzym. A tramwaje jeżdżą tak wolno, że można przed nimi przejść po kamiennych, szlifowanych stopami ulicach. To  miasto zdaje się mieć tak wielką starówkę, że mój kochany Lublin może się w niej schować. I czuję żal, że stracone. W zachodzącym słońcu płoną i błyszczą grzebienie Roztocza a małe poletka z chwastami  ciągną się długo za miastem i wyglądają smutno.

- Być może taki sam smutek odczuwają Niemcy wyjeżdżając z Wrocławia… -mówi  Janina Ostrzyżek.

Jednak to nie to samo. Nie straciliśmy Lwowa z powodu pychy ani z powodu żądzy władzy- myślę po cichu i przyglądam się jej.  Sympatyczna buzia bez makijażu, różaniec, termos którym gotowa częstować, napój energetyzujący i książka  w zanadrzu. Przyjechała tu z dwoma  najmłodszymi synami, żeby pokazać im serce dawnej Polski, z której można być dumnym. Pochodzi z okolic Ryk i pisze wiersze. Mam w plecaku jej tomik: „Codzienność”. Wieczorem idzie z chłopcami na „Trawiatę”. Gmach opery na placu jak na wielkim stole- stoi na płycie betonu. To był nowy materiał w XIX wieku. Architekt Gorgolewski zaprojektował go bogato: stiuki, marmury, rzeźby, złocenia,  malowidła ścienne. Sala lustrzana i widownia jak naszyjniki ze złota. Ponad głowami widzów przypięta do sufitu wspaniała broszka- pełna świateł. Wygięte loże dla bogaczy, w tym cesarska z łazienką i oddzielnym wejściem. Wszystkich wejść do gmachu było czternaście. Zapewniały bezpieczeństwo w przypadku pożaru.  Kiedy z niej wychodzę idę  na targ pełen gwaru, gdzie naszyjniki ręcznie wiązane z sutaszu  i korali, w kształcie maków, jarzębin i róż, a nieco dalej stoisko siwych akordeonów i postarzałych guzikówek , które wciąż bardzo lubię.  Idę  w stronę szpitala żydowskiego  z czerwonej i żółtej cegły zwanego niegdyś izraelskim. Podoba mi się jego mauretańska czapka orientalnie zdobiona. Szpital wygląda jak nieczynny, choć czasem ktoś wychodzi z bramy. Podobno jest tu oddział położniczy. Jednak w oknie ani jednej twarzy. Obchodzę go dookoła i nic- kompletna cisza.

Za to dzielnica ormiańska pełna życia. W uliczkach kafejki z kwiatami, brodacz z gazetą  w ubraniu popa i zawodzący, orientalny zaśpiew z katedry. Świątynia pełna malowideł, przydymionych żółci, fioletów i różu. Co za miasto! Przed wojną mieszkali tu Ormianie, Węgrzy, Żydzi, Polacy, Ukraińcy i Rosjanie.  Przy czym Polaków było 60 procent, Żydów trzydzieści a pozostałe nacje stanowiły dziesięć.  Jednak w miasteczkach wokół Lwowa przeważała ludność żydowska.  Kiedy wybuchła wojna Niemcy oznaczyli ich przepaskami i zamknęli w getcie a potem wieziono ich do Bełżca i mordowano spalinami. Żeby nie uciekli podczas transportu, przewożono ich nago w zamkniętych wagonach towarowych wysypanych wapnem. Taki przejazd wystarczał za śmierć. Bełżec był obozem, gdzie  na początku mordowano Cyganów. Kiedy ich zabrakło, przyszła kolej na Żydów. Kto byłby następny…?

Ten obóz rzuca cień na pobyt we Lwowie i trudno się otrząsnąć. Kamienne serce miasta rozległe, dobrze chronione, nietknięte wojnami ma wiele polskich śladów, choć ulicom zmieniono imiona. Na wzgórzu  łyczakowskim pięknie skomponowany cmentarz nastoletnich chłopców -obrońców miasta z 1920 roku. W latach siedemdziesiątych Rosjanie zrównali go z ziemią spychaczami i koparkami ale w 15 lat później pojawiła się polska firma Energopol i wzniesiono go  od nowa według starych planów. Lwowiacy przychodzili tu i sprzątali, bo uważali to za swój obowiązek. Teraz białe mogiły leżą jasno i nieruchomo a nad nimi archanioł Gabriel w chmurach z mieczami w rękach pełen dumy i siły i gotów do walki.

            Tutaj trzeba przyjechać na dłużej. Jeden dzień to za mało.  Poza tym taniej niż w Polsce. Za pięćdziesiąt  złotych kupiłam trzy paczki najlepszych papierosów, zjadłam dobry obiad z deserem, winem i kawą i jeszcze mi coś zostało.  Na ulicy Ukrainki młoda kobieta podrywa gołębie do lotu. Fotografuję ją z oddali, choć zdjęcie nieostre. Potem siadam na chwilę w jednej z licznych kawiarni pełnych pelargonii i kupuję Kurier Galicyjski  po polsku.  Czytam dobrze znany kawał o tym jak reb- Gedalie Boniówka  zarabiał na śpiewie  z wyjątkiem trzech drobnych rzeczy: to nie był reb Boniówka tylko kupiec Srul, który nie śpiewał lecz kupował lasy i nie zarobił tylko stracił. Żeby nie ten humor- to by człowiek umarł- mawiał znany lwowianin Aleksander Fredro.

Lwów był stolicą kultury, nadawał ton całej Polsce. Słynna „Lwowska Fala” była słuchana  przez radio w całym kraju. Jej ostatni batiarzy: Szczepko i Tońko podnosili na duchu  naród- nawet w czasie wojny. Żeby zrozumieć siebie, żeby poznać - trzeba to miasto zobaczyć. Jestem z niego dumna.

      Bogate wnętrza Opery Lwowskiej

     Budynek opery

   Hol opery

Widok z pomnika Mickiewicza

        Ta kobieta poderwała gołębie do lotu na ulicy Ukrainki

    Na wprost dawnego Szpitala Izraelskiego

    Ulica Lwowa

    

     

     

       Katedra  ormiańska

     

            Anioł na Łyczakowie

       2400 mogił - nastolatków- obrońców Lwowa na Cmentarzu Łyczakowskim